Ərdə olan qadının vətəndaşlığı haqqında
17.02.2009 22:57
Ərdə olan qadının vətəndaşlığı haqqında
Konvensiya
Razılığa gələn Dövlətlər,
vətəndaşlığa dair hüquq və praktikadakı kolliziyaların qadınların nikaha daxil olmasına, nikahın pozulmasına və ya nikah müddətində ərinin vətəndaşlığını dəyişməsinə görə vətəndaşlığını itirməsi, yaxud vətəndaşlıq əldə etməsi haqqında müddəalardan irəli gəldiyini nəzərdə tutaraq,
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş Məclisinin İnsan hüquqları haqqında Ümumi Bəyannaməsinin 15-ci maddəsində «hər bir kəsin vətəndaşlıq hüququ olduğunun» və «kiminsə zorakılıqla vətəndaşlıqdan, yaxud vətəndaşlığını dəyişdirmək hüququndan məhrum edilməsinin yolverilməzliyi»nin göstərildiyini nəzərdə tutaraq,
cinsindən asılı olmayaraq hər kəs üçün insan hüquqlarına və əsas azadlıqlara hamılıqla hörmət edilməsinə və riayət olunmasına yardım göstərmək məqsədilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə əməkdaşlıq etmək istəyərək, aşağıdakılar barədə razılığa gəldilər:
Maddə 1
Razılığa gələn hər bir dövlət razılaşır ki, nə onun vətəndaşlarından hər hansı birinin əcnəbi ilə nikaha daxil olması, nə belə nikahının pozulması, nə də nikah müddətində ərin vətəndaşlığını dəyişməsi arvadın vətəndaşlığına avtomatik təsir göstərməməlidir.
Maddə 2
Razılığa gələn hər bir dövlət razılaşır ki, nə onun hər hansı bir vətəndaşının könüllü surətdə hansısa dövlətin vətəndaşlığını qəbul etməsi, nə də vətəndaşlarından hansısa birinin öz vətəndaşlığından imtina etməsi bu vətəndaşın arvadının öz vətəndaşlığını saxlamasına mane olmamalıdır.
Maddə 3
1. Razılığa gələn hər bir dövlət razılaşır ki, onun hər hansı bir vətəndaşının arvadı olan əcnəbi, öz xahişi ilə, xüsusi sadələşdirilmiş naturalizasiya qaydasında ərinin vətəndaşlığını qəbul edə bilər. Belə vətəndaşlığın verilməsinə dövlət təhlükəsizliyi və ictimai asayiş naminə qoyulmuş məhdudiyyət tətbiq edilə bilər.
2. Razılığa gələn hər bir dövlət razılaşır ki, bu Konvensiya onun hər hansı bir vətəndaşının arvadı olan əcnəbinin hüquqi əsasda, öz xahişi ilə ərinin vətəndaşlığını qəbul etməsinə icazə verən hər hansı qanunvericiliyə və ya məhkəmə praktikasına toxunan şəkildə yozulmamalıdır.
Maddə 4
1. Bu Konvensiya Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü olan istənilən dövlətin, həmçinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının ixtisaslaşmış qurumlarından hər hansı birinin üzvü olan və ya gələcəkdə üzvü olacaq, yaxud Beynəlxalq Məhkəmə Statutunun iştirakçısı olan və ya gələcəkdə iştirakçısı olacaq, yaxud Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş Məclisinin dəvət göndərəcəyi hər hansı başqa dövlətin adından imzalanmaq və təsdiq edilmək üçün açıqdır.
2. Bu Konvensiya təsdiq edilməlidir və təsdiqnamələr saxlanılmaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə verilir.
Maddə 5
1. Bu Konvensiya 4-cü maddənin 1-ci bəndində qeyd edilən bütün dövlətlərin ona qoşulması üçün açıqdır.
2. Qoşulma bu haqda sənədin saxlanılmaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə verilməsi yolu ilə yerinə yetirilir.
Maddə 6
1. Bu Konvensiya altıncı təsdiqnamə və qoşulma haqqında sənəd saxlanmağa təhvil verilən gündən sonra doxsanıncı gün qüvvəyə minir.
2. Bu Konvensiyanı altıncı təsdiqnamə və qoşulma haqqında sənəd saxlanmağa təhvil veriləndən sonra təsdiq etmiş, yaxud ona qoşulmuş hər bir dövlət üçün Konvensiya həmin dövlət öz təsdiqnaməsini, yaxud qoşulma haqqında sənədini saxlanılmağa verdiyi gündən sonrakı doxsanıncı gün qüvvəyə minir.
Maddə 7
1. Bu Konvensiya Razılığa gələn dövlətlərdən hər hansı birinin beynəlxalq əla-qələrinə görə məsuliyyət daşıdığı özünü idarə etməyən, qəyyumluq və ya müstəmləkə altında olan bütün ərazilərə və digər qeyri-metropoliya ərazilərinə tətbiq edilir; Razılığa gələn müvafiq dövlət Konvensiyanı imzalayarkən, təsdiq edərkən və ya ona qoşularkən bu maddənin 2-ci bəndinin müddəalarına riayət olunmaq şərtilə, imzalama, təsdiqetmə və ya qoşulma nəticəsində bu Konvensiyanın metropoliyaya daxil olmayan hansı ərazilərə ipso facto tətbiq edildiyini bəyan edir.
2. Vətəndaşlığa aid məsələdə hər hansı bir qeyri-metropoliya ərazisi ilə metropoliya ərazisi arasında vəhdət olmadığı hallarda və ya Razılığa gələn dövlətin, yaxud müvafiq qeyri-metropoliya ərazisinin konstitusiya qanunlarına, yaxud Praktikasına əsasən bu Konvensiyanın həmin əraziyə tətbiq edilməsi üçün sonuncunun əvvəlcədən razılığını almaq tələb olunduğu hallarda Razılığa gələn həmin dövlət Konvensiyanı imzaladığı gündən sonra on iki ay ərzində bu qeyri-metropoliya ərazisinin lazımi razılığını almaq üçün tədbirlər görməlidir. Bu razılıq alındıqda isə Razılığa gələn dövlət bu barədə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə bildiriş göndərir. Baş katib həmin bildirişi aldığı gündən bu Konvensiya bildirişdə göstərilən ərazidə və ya ərazilərdə qüvvəyə minir.
3. Bu maddənin 2-ci bəndində göstərilən on iki aylıq müddət bitdikdən sonra Razılığa gələn müvafiq dövlət xarici əlaqələrinə görə məsuliyyət daşıdığı və bu Konvensiyanın tətbiqinə razılığı alınmayan qeyri-metropoliya əraziləri ilə məsləhətləşmələrinin nəticələri barədə Baş katibə məlumat verir.
Maddə 8
1. Hər bir dövlət imzalama, təsdiqetmə və ya qoşulma zamanı bu Konvensiyanın 1-ci və 2-ci maddələrindən başqa, bütün maddələrinə qeyd-şərt edə bilər.
2. Hər hansı bir dövlət bu maddənin 1-ci bəndinə müvafiq olaraq qeyd-şərt edərsə, bu qeyd-şərt onu etmiş dövlətlə Konvensiyanın digər iştirakçıları arasındakı münasibətlərdə həmin qeyd-şərtin aid olduğu müddəa, yaxud müddəalar istisna olmaqla, bu Konvensiyanın icbari xarakterinə toxunmur. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi həmin qeyd-şərtin mətnini bu Konvensiyanın iştirakçıları olan və ya olacaq bütün dövlətlərə göndərir. Bu Konvensiyanın iştirakçısı olan və ya gələcəkdə iştirakçısı olacaq istənilən dövlət həmin qeyd-şərti irəli sürmüş dövlətə münasibətdə bu Konvensiyanın məcburiliyinə razılaşmadığını Baş katibə bildirə bilər. Belə bildiriş bu Konvensiyanın iştirakçısı olan dövlətlərə münasibətdə Baş katibin məlumat verdiyi tarixdən hesablanmaqla və sonralar bu Konvensiyanın iştirakçısı olmuş dövlətlərə münasibətdə onların təsdiqnamələrinin, yaxud qoşulma haqqında sənədlərinin depozitə qoyulduğu tarixdən hesablanmaqla doxsan gün ərzində edilməlidir. Belə bildiriş edildiyi halda Konvensiya bu bildirişi vermiş dövlətlə qeyd-şərt irəli sürmüş dövlət arasında qüvvədə olmayacaqdır.
3. Bu maddənin 1-ci bəndinə müvafiq olaraq qeyd-şərt irəli sürmüş hər bir dövlət həmin qeyd-şərt qəbul edildikdən sonra istənilən vaxt Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş katibinin adına bildiriş göndərməklə, onu tamamilə və ya qismən geri götürə bilər. Belə bildiriş alındığı gündən qüvvəyə minir.
Maddə 9
1. Razılığa gələn istənilən dövlət bu Konvensiyanı Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş katibinin adına yazılı bildiriş göndərməklə denonsasiya edə bilər. Denonsasiya Baş katib bu bildirişi aldığı gündən bir il sonra qüvvəyə minir.
2. Denonsasiyanın qüvvəyə minməsi nəticəsində bu Konvensiyanın iştirakçılarının sayı altıdan az olduğu gün bu Konvensiya qüvvəsini itirir.
Maddə 10
Razılığa gələn iki, yaxud daha çox dövlət arasında bu Konvensiyanın təfsirinə və ya tətbiqinə dair danışıqlar yolu ilə həll edilməyən mübahisə, Tərəflər başqa həll üsulu barədə Razılığa gəlmədikdə, mübahisə edən Tərəflərdən hər hansı birinin tələbi ilə həll edilmək üçün Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə verilir.
Maddə 11
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü olan bütün dövlətlərə, həmçinin onun bu Konvensiyanın 4-cü maddəsinin 1-ci bəndində xatırlanan üzvü olmayan dövlətlərə aşağıdakılar barədə xəbər verir:
a) 4-cü maddəyə müvafiq olaraq imzalamalar və alınmış təsdiqnamələr;
b) 5-ci maddəyə müvafiq olaraq qoşulma haqqında alınmış sənədləri;
c) 6-cı maddəyə müvafiq olaraq bu Konvensiyanın qüvvəyə mindiyi tarix;
d) 8-ci maddəyə müvafiq olaraq alınmış məlumatlar və bildirişlər;
e) 9-cu maddənin 1-ci bəndinə müvafiq olaraq denonsasiyalara dair alınmış bildirişlər;
f) 9-cu maddənin 2-ci bəndinə müvafiq olaraq Konvensiyanın qüvvədən düşməsi.
Maddə 12
1. Bu Konvensiyanın Çin, fransız, ingilis, ispan və rus dillərindəki eyni qüvvəyə malik olan mətnləri saxlanılmaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının arxivinə verilir.
2. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi bu Konvensiyanın təsdiq edilmiş surətlərini Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü olan bütün dövlətlərə, həmçinin 4-cü maddənin 1-ci bəndində xatırlanan üzvü olmayan dövlətlərə göndərir.
имея в виду, что в статье 15 Всеобщей декларации прав человека Генеральная Ассамблея Организации Объединенных Наций указала, что «каждый человек имеет право на гражданство» и что «никто не может быть произвольно лишен своего гражданства или права изменить свое гражданство»,
желая сотрудничать с Организацией Объединенных Наций, чтобы способствовать всеобщему уважению и соблюдению прав человека и основных свобод для всех без различия пола,
настоящим соглашаются о нижеследующем:
Статья 1
Каждое Договаривающееся Государство соглашается, что ни заключение, ни расторжение брака между кем-либо из его граждан и иностранцем, ни перемена гражданства мужем во время существования брачного союза не будут отражаться автоматически на гражданстве жены.
Статья 2
Каждое Договаривающееся Государство соглашается, что ни добровольное приобретение кем-либо из его граждан гражданства какого-либо другого государства, ни отказ кого-либо из его граждан от своего гражданства не будут препятствовать сохранению своего гражданства женой этого гражданина.
Статья 3
1. Каждое Договаривающееся Государство соглашается, что иностранка, состоящая замужем за кем-либо из его граждан, может приобрести по своей просьбе гражданство своего мужа в специальном упрощенном порядке натурализации. Дарование такого гражданства может быть объектом ограничений, устанавливаемых в интересах государственной безопасности или публичного порядка.
2. Каждое Договаривающееся Государство соглашается, что настоящая Конвенция не будет толковаться как затрагивающая какие-либо законодательство или судебную практику, согласно которым иностранка, состоящая замужем за кем-либо из его граждан, может по праву приобрести по своей просьбе гражданство своего мужа.
Статья 4
1. Настоящая Конвенция открыта для подписания и ратификации от имени любого государства - члена Организации Объединенных Наций, а также от имени любого другого государства, которое является или станет впоследствии членом любого специализированного учреждения Организации Объединенных Наций или которое является или станет впоследствии участником Статута Международного суда, или от имени любого другого государства, которому Генеральная Ассамблея Организации Объединенных Наций пошлет приглашение.
2. Настоящая Конвенция подлежит ратификации, и ратификационные грамоты сдаются на хранение генеральному секретарю Организации Объединенных Наций.
Статья 5
1. Настоящая Конвенция открыта для присоединения к ней всех государств, упоминаемых в пункте 1 статьи 4.
2. Присоединение совершается посредством сдачи на хранение грамоты о присоединении генеральному секретарю Организации Объединенных Наций.
Статья 6
1. Настоящая Конвенция вступает в силу на девяностый день со дня сдачи на хранение шестой ратификационной грамоты или грамоты о присоединении.
2. Для каждого государства, ратифицирующего настоящую Конвенцию или присоединяющегося к ней после сдачи на хранение шестой ратификационной грамоты или грамоты о присоединении, Конвенция вступает в силу на девяностый день со дня сдачи на хранение этим государством своей ратификационной грамоты или грамоты о присоединении.
Статья 7
1. Настоящая Конвенция применяется в отношении всех несамоуправляющихся, подопечных, колониальных и других не входящих в метрополии территорий, за международные сношения которых ответственно какое-либо из Договаривающихся Государств; при условии соблюдения постановлений пункта 2 настоящей статьи соответствующее Договаривающееся Государство заявляет при подписании, ратификации или присоединении, в отношении каких не входящих в метрополию территорий настоящая Конвенция применяется ipso facto в результате такого подписания, ратификации или присоединения.
2. В каждом случае, когда какая-либо не входящая в метрополию территория не рассматривается, поскольку это касается гражданства, как одно целое с территорией метрополии, и в каждом случае, когда, на основании конституционных законов или практики Договаривающегося Государства или соответствующей не входящей в метрополию территории, для применения настоящей Конвенции в отношении этой территории требуется предварительное согласие последней, Договаривающееся Государство должно принять меры к тому, чтобы получить необходимое согласие этой не входящей в метрополию территории в двенадцатимесячный срок со дня подписания Конвенции этим Договаривающимся Государством, а по получении такого согласия это Договаривающееся Государство уведомляет о том генерального секретаря Организации Объединенных Наций. Настоящая Конвенция применяется в отношении территории или территорий, названных в таком уведомлении, со дня получения его генеральным секретарем.
3. По истечении упомянутого в пункте 2 настоящей статьи двенадцатимесячного срока соответствующие Договаривающиеся Государства уведомляют генерального секретаря о результатах своих консультаций с теми не входящими в метрополию территориями, за международные сношения которых они ответственны и согласия которых на применение настоящей Конвенции получено не было.
Статья 8
1. При подписании, ратификации или присоединении любое государство может делать оговорки к любой статье настоящей Конвенции, кроме статей 1 и 2.
2. Если какое-либо государство делает оговорку в соответствии с пунктом 1 настоящей статьи, то эта оговорка не затрагивает обязательного характера Конвенции в отношениях между государством, сделавшими оговорку, и остальными ее участниками, за исключением того постановления или тех постановлений, к которым относится эта оговорка. Генеральный секретарь Организации Объединенных Наций сообщает текст этой оговорки всем государствам, которые являются или будут являться участниками настоящей Конвенции. Любое государство, которое является или станет впоследствии участником настоящей Конвенции, может уведомить генерального секретаря о том, что оно не согласно считать себя связанным этой Конвенцией с государством, сделавшим эту оговорку. Такое уведомление должно быть сделано в течение девяноста дней, считая от даты сообщения генерального секретаря в отношении государств, являющихся участниками настоящей Конвенции, и считая от даты депонирования ратификационной грамоты или грамоты о присоединении, в отношении государств, впоследствии ставших ее участниками. В случае такого уведомления Конвенция не будет действовать между государством, от которого исходит такое уведомление, и государством, сделавшим оговорку.
3. Каждое государство, сделавшее оговорку в соответствии с пунктом 1 настоящей статьи, может взять ее обратно полностью или частично в любое время после ее принятия посредством уведомления на имя генерального секретаря Организации Объединенных Наций. Такое уведомление вступает в силу в день его получения.
Статья 9
1. Любое Договаривающееся Государство может денонсировать настоящую Конвенцию посредством письменного уведомления генерального секретаря Организации Объединенных Наций. Денонсация вступает в силу по истечении года со дня получения этого уведомления генеральным секретарем.
2. Настоящая Конвенция утрачивает силу в день вступления в силу денонсации, в результате которой число участников этой Конвенции становится меньше шести.
Статья 10
Любой спор между двумя или более Договаривающимися Государствами относительно толкования или применения настоящей Конвенции, который не разрешен посредством переговоров, передается по требованию любой из спорящих Сторон на разрешение в Международный суд, если Стороны не договорятся об ином способе урегулирования*.
* Статьи 11 и 12 Конвенции, касающиеся извещения участников Конвенции о ее подписании, ратификации, денонсации и языков, не приводятся.